عەرەبستانی سعودی: دێوەزمەی عێراق
عێراق لەژێر سیاسەتی دەسەڵاتی سەدام حسێن دا دێوەزمەیەک بوو بۆسەر عەرەبستانی سعودی، عێراق بەبێ سەدامیش هەر دێوەزمەیە، لەوادەی دەسەڵاتی خۆیدا، (ریاز) سەدام حسێنی وەک گێرەشێوێنێکی هەرێمی ئەبینی کەلەتوانایداهەیە بەشێوەیەکی بەردەوام کاریگەری نەرێنی هەبێت لەناوچەکەدا، لەدیدی سعودیەکانەوە، بەهای سەدام حسێنی لەوەدابوو ئەو کەسێکی سونی بوو کەبەچاوێکی پڕ لەڕق و کینەوە لەدانیشتوانی شیعەو دەوڵەتی ئێرانی دراوسێی خۆی دەڕوانی، سەدام ئاستەنگێکی پتەوبوو لەبەردەم شیعەو کاریگەرییەکانی ئێراندا لەهەوڵەکانیان بەمەبەستی سنوربەزاندنی شانشینەکەو بەرەنگاربوونەوەی ئاسایشی بنەماڵەی ئالی سعودو دوو بنکە پیرۆزەکەی ئیسلام کەئەوانیش (مەکەو مەدینە)ن، بەبێ سەدام، شیعە عێراقیەکان خاوەنی دەسەڵاتن لەسەر سنوری سعودی، لەکاتێکدا کاریگەری ئێران هەڕەشەیە بۆ سەر عێراق و هەروەها بەحرەین کە(شیعەکان زۆرینەن) هاوکاری شیعە سعودیەکان دەکەن کەلەناوچە پڕبایەخە نەوتییەکانی رۆژهەڵاتی سعودیە دەژین، کەلەوێدا زۆرینەی دانیشتوانی ناوخۆ پێکدێنێت، بەدەر لەبۆچوونی خۆی وەک سەرکردەی جیهانی ئیسلامی و هاوکات لەگەڵ ئەو بیروبۆچوونەی کەپێویستە پەیامی ئیسلامی بڵاو ببێتەوە، عەرەبستانی سعودی هەمیشە وەک دەسەڵاتێکی باو لەو بارودۆخەدا رەفتار دەکات، (ریاز) حەزێکی سروشتی هەیە بۆ شتەکان هەروەک خۆیان چۆنن، بەڵام ئەگەر نەتوانرا وەک خۆیان بپارێزرێن، لانی کەم پێویستە کێشەکە وەلاوە بنرێت، لەساڵانی 1950 و 1960ە کاندا شانشینەکە لەلایەن عەرەبە عەلمانییە کۆماریخوازەکانەوە هەڕەشەی لێکرا، سعودیە خۆی پاراست بەوەی کەئیسلامییەکانی کرد بەپەناگەی خۆی، دووبارەو لەساڵی 1979 دا بەشۆڕشی ئیسلامی ئێران هەڕەشەی لێکرایەوە، بەڵام شۆڕشەکە رۆڵەکانی خۆی کردە قوربانی، تەماعکارییەکانی سەدام لەئێراندا فاکتەری سەرەکی بوو لەنزیکبوونەوەی خواستی خۆی لەدەستێوەردان لەسیاسەتی عەرەبیدا.
ویلایەتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا لەتێڕوانینی سعودیە گەشتووە سەبارەت بەکایەبازییەکانی سیاسەتی هەرێمی لەناوچەکانی نیمچەدورگەی عەرەب و کەنداوی فارسی، لەبیری واشنتۆندا لایەنە پڕ بایەخ لەپەیوەندییەکان لەگەڵ (ریاز)دا، بریتییە لەپلەو پایەی شانشینەکە وەک نەوت نێردەرێکی سەرەکی و هەروەها پێویستی هێشتنەوەی نرخی نەوت بەشێوەیەکی گونجاو لەجیهانی ئابوریدا.
هەروەک باوە، نیگەرانی سعودیە لەمەڕ رۆڵی سەرکردایەتی خۆی لەجیهانی عەرەب و ئیسلامیدا کاری نەبووە بەسەر واشینتۆنەوە، ئەم بارودۆخە بەتەواوی هەرەسی هێنا لەئەنجامی هێرشە تیرۆریستییەکانی 11ی سێپتەمبەر، کاتێ کە 15 کەس لەو 19 کەسەی کەفڕۆکەکانیان رفاندبوو بەڕەگەز سعودی بوون، رێکەوتنی شانشینەکە لەگەڵ تیرۆریستانی ئیسلامیدا بەمەبەستی پاراستنی رژێمەکە بەتەواوی روون و ئاشکرابوو، ئەمەش کاریگەری هەبوو لەسەر ئەو ئامانجانەی ئەمریکا کەلەلایەن میلیشیا ئیسلامییەکانەوە دژایەتیدەکرا، بەڵام رێککەوتنی عەرەبستانی سعودی لەگەڵ توندڕەوەکانی خۆیدا هێندی نەخایاند لەدوای ئەو هێرشە تیرۆریستییەکانی ناوخۆی وڵات کەلەساڵی 2003 دا دەستیانپێکرد.
بەهۆی ئەوەی کە(ریاز) توانیویەتی دووبارە پەیوەندییەکانی خۆی لەگەڵ واشنتۆندا یەکبخاتەوە، رای گشتی ئەمریکا گۆڕانی بەخۆوە بینیوەو بێ متمانەیییەکی ئاشکراش لەنێوان (لانیکەم) بەشەکانی ئیدارەکەی بوش-دا بەدیدەکرێت، نیشانەکانی ئاگاداربوونی عەرەبستانی سعودی لەویلایەتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا، وا دێتە بەرچاو کەفەرامۆشکرابێت، پۆزشی بۆ هێنرابێتەوە یاخوود شایەنی ئەوەبن چاوپۆشیان لێبکرێت، فاکتەری سەرەکی لەپشت گەشتەکەی (رۆژی سوپاس)ی دیک چینی جێگری سەرۆکی ئەمریکا بۆ (ریاز) لەنۆڤەمبەری 2006 وەک ئاشکرایە گوێگرتن بوو لەهۆشداری شاعەبدوڵڵا کە(سەرباری خواستی روونی ئاشکرای کۆنگرێسی نوێ) هێزەکانی ئەمریکا پێویست ناکا لەخاکی عێراق بکشێنەوە، لەگەل ئەوەشدا، لەکۆبوونەوەی لوتکەی عەرەبی 2007 ریازدا، شاعەبدوڵڵا (داگیرکاری بیانی و نایاسایی بۆ سەر عێراق) مەحکوم کردو ئەوەشیدا بەگوێی عەرەب و موسوڵماناندا کەهێرش کردنە سەر ئەمەریکاو هێزەکانی تری هاوپەیمانان کارێکی رەوایە، ئەم لێک دابڕانە گشتییە ئاشکرایە بەدڵنیاییەوە بەهۆی ئەو باس و خواسانەوە بووە کەلەپێش دەرگا داخراوەکانەوە تاووتوێکراوە، لەمیانەی سەردانی (چین)ی لەمایسی 2007 بۆ ڕیاز، هەوەها کێشەی مەترسیداری پڕۆگرامی ناوەکی ئێران-کەهەریەک لەو دوو وڵاتە وەک هەڕەشەیەک لێی دەڕوانن-لەگەڵ ئەوەشدا کەسعودیەکان دوودڵن کەشتێکی وەها بدرکێنن.

بیرکردنەوەی فەرمی سعودی:
(ریاز) لەکارخستنی سەدامی وەک شتێکی حەتمی و پەژارە بۆ نەخوراو دەبینی-ئەو رژێمێکی دوژمنکارانەو پێشبینی نەکراوی خوڵقاندبوو، بەبەراورد بەهاوکاری سعودیە لەئازادکردنی کوێت و لەساڵی  1990 دا، پەیوەندییەکانی عەرەبستانی سعودی و ئەمەریکا (لەمیانەی داگیرکاری عێراق و لەمارتی 2003 دا) سنوردار بو، (ریاز) بووە ئاستەنگێک لەبەردەم هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمەریکا کەلەبنکەی هەوایی ئەمیر سوڵتانەوە ئەنجامبدرێت، بەڵام رێگەی بەئەمەریکاو هێزەکانی تری هاوپەیمانان دا کەناوچەی فڕینی سعودی بەکاربێنن بەدرێژایی سنوری عێراق-سعودیە.
سەیر لەوەدایە، هەڵوێستی سعودیە جێگەی تێگەیشتنە لەڕووی سێ تایبەتمەندی خۆی لەسیاسەتی دەرەوەیدا، وەک سەرکردەیەکی جیهانی ئیسلامی، مانەوەی لەنێوان سەرکردەکانی جیهانی عەرەب، پاراستنی پلەو پایەی خۆی لەناردنی نەوت لەجیهاندا، عەرەبستانی سعودی رێگری لێکرا لەمامەڵەکردن لەگەڵ کەللەڕەقی سەدام حسێن لەبارەی پشکنینی چەکەوە لەئەنجامی بیرو بۆچوونی عەرەب لەدژی بەکارهێنانی کردەوەی سەربازی، لەگەڵ ئەوەشدا بەمەبەستی پاراستنی خۆی وەک نەوت نێرەدەرێک، پێوانەی هاوکاری عەرەبستانی سعودی لەگەڵ ویلایەتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا زۆر گرنگ بوو.
بێگومان ئەو حکومەتە عێراقییە کەلەلایەن شیعەکانەوە کۆنترۆڵ کراوە وا دەرنەدەکەوت کەبەتەواوی درکی پێکرابێت.
ئەمیری (سعود ئەل فەیسەڵ)ی وەزیری دەرەوەی سعودی رایگەیاند کە(شانشینی عەرەبستانی سعودی چاوەڕێی خەڵکی عێراقدەکات کەحکومەتی خۆیان بنیادبنێن، دواتر ئێمە رۆڵی خۆمان دەگێڕین)،  وتیشی (ئایا ئایدیای بەشداریکردن لەبەڕێوەبردنی کاروباری ئەواندا وەک هەڕەشەیەک بۆ سەر خەڵکی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نایەتە پێش چاو؟
ئەم پرسیارە بۆ ئێمە لەناوچەکەدا بە بێمانا لەقەڵەم دەدرێت).
بەشێوەیەکی فەرمی، سیاسەتی سعودیە بریتیبووە لەکارکردن لەپێناو سەقامگیربوون و ئاسایشی عێراق هەوەها یەکێتی هەموو گروپە تایفییەکان، بەڵام کاتێک نیشانەکانی نیگەرانی سەبارەت بەدەستێوەردانی ئێران هاتەکایەوە، هەڵوێستە گرنگەکان بوونی خۆیان سەلمان.
لەسێپتەمبەری 2005، (سعود ئەلفەیسەڵ) وەزیری دەرەوەی سعود، لەبەیاننامەیەکی کورتدا بۆ رۆژنامەوانە ئەمریکییەکان گوزارشتیکرد لەنیگەرانی خۆی سەبارەت بەهاتنە ناوەوەی پارەو خەڵک و چەکەکان لەئێرانەوە دەستێوەردان لەژیانی سیاسیدا، ناوبراو هەروەها بە(ئەنجومەنی پەیوەندییە بیانییەکانی راگەیاند کەسیاسەتی ئەمریکا بریتیبووە لەدانەدەستی وڵاتی عێراق بەئێران و بەبێ هیچ هۆکارێک، چەند رۆژێکی دواترو کاتێک کەوەزیری دەرەوەی ئێران ئەو وتانەی بە(نا ژیرانە) ناوزەندکرد، وەزیری ناوخۆی عێراقیش وەڵامی دایەوە بەوەی کەعێراق وڵاتێک نییە کەلەلایەن عەرەبی کۆچەری بیابانی و سواربوی ووشترەوە رێنمایی بکریَِت، لەدرێژەی ووتەکانیدا سەبارەت بەشانشینی عەرەبستانی سعودی، وەزیری ناوخۆی عێراق وتی (رژێم هەن کەدیکتاتۆرن، فەرمانڕەوایان نیە، ئەو پاشایە، فەرمانڕەوایی رەهای ئاسمان و زەوییە، فەرمانڕەواییدەکات بەگوێرەی ویستی خۆی، هەموو وڵاتەکە بەدوای ناوی خێزانێکەوەیە.)
ئەم هەڵوێستانە گومان دروستدەکات لەئەم کرداری و گەشبینی لەسیاسەتی ئاشکرای سعودیەدا لەگەڵ ئەوەشدا کەسعودیەکان بەرگەیانگرتووە (ماونەتەوە) بۆ نموونە لەتشرینی یەکەمی 2006، شانشینەکە زانا باڵاکانی شیعەو سنونەی لەعێراقەوە بانگێشتکرد بۆ مەککە بەمەبەستی رێککەوتن لەسەر بەیاننامەی ئاشتبوونەوە(پێکهاتنەوە)، لەڕاستیدا کۆبوونەوەکە لەژێر چاودێری (رێکخراوی کۆنفرانسی ئیسلامی) (OIG) سازکرا، بەڵام نوێنەرەکان لەلایەن شاعەبدوڵڵاوە پێشوازیان لێکرا کەپێی راگەیاندن (بەخێرهاتنتان ئەکەم بۆ نێو وڵاتی دووەمتان هیوادارم کەسەرکەوتووبن لەهەوڵەکانتان، نامانەوێت کەس دەستوەربداتە کاروباری نەتەوە ئیسلامییەکە).
لە 22ی تشرینی یەکەم و لەکۆتایی کۆبوونەوەی مەککەدا، زانا شیعەو سونەکانی عێراقی رەزامەندییان نواند لەسەر (دۆکیومێنتی مەککە) کەوەک (فەتوا) ناوزەندیاندەکرد لەبری ئەوەی کەموسوڵمان برا موسوڵمانەکەی بکوژێت، دۆکیومێنتەکە لەنهۆمی 15ی تەلاری ئەلسەفا لەمەککە واژۆکرا لەژورێکدا کەبەسەر مزگەوتی (ئەقسا)دا دەیڕوانی، سەرجەم 14 زاناکە کەسەر بەگروپ و تایفی جیاوازبوون دۆکیومێنتەکەیان واژۆکرد، شیعەیەک و سونەیەک پێکەوە چوونەپێش رووەو مێزەکە، بڵاوکراوەی (عەرەب نیوز) ئەوەی راگەیاند زۆرینەی بڕگەکانی بەیاننامەکە بەئایەتێک لەقورئان یاوەریکراوە تاکو ببێتە بنەمایەک رووەو کارو فرمانی خوازراو، نوسەر دەڵێ کە(رەشبینی بەدی ئەکرێت بەوەی کەبەیاننامەی مەککە لەپەڕەیەک زیاتر بەولاوە هیچی دی نییە)، دواتر کاتێ کەبەیاننامەکە کاریگەرینەبوو لەسەر کەمکردنەوەی توندوتیژی و ئێستاش بەتەواوی فەرامۆشکراوە، بەتایبەتی بەبەراورد لەگەڵ رێکەوتننامە درێژخایەنەکەی مەککەی کانونی دووەمی 2007ی نێوان بزوتنەوەی فەتحی فەلەستینی و چینی ئۆپۆزسیۆنی حەماس، کەتیایدا وادەردەکەوێت کەشاعەبدوڵڵا پلەو پایەی کەسێتی و سیاسی زیاتری بۆ خۆی بەدەستهێنابێت.

هاوکاریکردنی سونیە عێراقیەکان لەلایەن سعودیەوە
 عەرەبستانی سعودی وا خۆی دەبینێتەوە کەلانیکەم پێشوازی لەدووکێشەبکات، دەستەی هەڵبژێردراوی سونی رژێمەکەی سەدامی پێشوو وەها خۆیان دەهاتە پێش چاو کەلەدەسەڵاتی سیاسیدا بێبەریکرابن (کۆمەڵگای عەرەبی سونیش بەگشتی خۆیان بەکەمینە دەهاتە پێش چاو بەبەراورد لەگەڵ هەریەکە لەگروپە شیعەکان و کوردە سوننیەکان)، ئەو میلیشیایانەشی کەپەیوەستبوون بەڕێکخراوی (قاعیدە)ەوە عێراق بۆ ئەوان بریتیبوو لەگۆڕەپانێکی جەنگ کەتیایدا دەتوانن رووبەڕووی ئەمریکا ببنەوە، عێراقییە سونییەکان بەهۆی فاکتەری (تیرەگەری) یەوە پەیوەستبوون بەو سونییانەی کەلەژێر سایەی شانشینەکەدا ژیانیان دەبردەسەر ئەو جیهادییانەش کەپەیوەندییان بەڕێکخراوی (قاعیدە)ەوە هەبوو توانییان هاوکاری ئابووری و رێکخراوەیی ئیسلامییەکانی شانشینەکە لەسەر بنەمای بەرەنگاربوونەوەی بێباوەڕان لەنێو خاکی موسوڵمانان بۆ خۆیان دەستەبەر بکەن، مەبەست لەبێباوەڕانیش (هێزەکانی ئەمریکا هێزەکانی تری هاوپەیمانانە)، سەرباری ئەنجامدانی هەڵمەتێک بەمەبەستی قەڵاچۆکردنی (قاعیدە) لەنێو خاکی سعودیە، ئەو فریودانەی جیهادییەکان وا دەردەکەوت کەعەرەبستانی سعودیش بگرێتەوە.
لەکاتێکدا کەزاڵبوونی دەسەڵاتی سیاسی شیعەکان لەبەغداد زیادی کرد، بەتایبەتی لەزنجیرە هەڵبژادنەکاندا لەئەنجامی بەشدارینەکردنی سونییەکان) کەدەنگدانی لەسەر بنەمایەکی توندی نەژادی و ئاینی نیشاندەدا، نیگەرانییەکانی شانشینەکە رووی لەزیادبوونکرد.
لەئاکامی بەگومان بوون لەکاریگەرییەکانی ئێران، نیگەرانییەکانی عەرەبستانی سعودی زیادیکردووە بەزیادبوونی چالاکییەکانی ئێران لەنێو خاکی عێراقدا، بەتایبەتی لەدوای هەڵبژاردنی مەحمود ئەحمەدی نەژاد وەک سەرۆکی ئێران لەحوزەیرانی 2005 دا، کاتێک یاخیبوونی سونی زیادیکرد، هێرشەکانی بەعسی و جیهادییەکان بۆ سەر ئامانجەکانی شیعەکان تەنها وەڵامدانەوەی توندی شیعەکانی بەدوای خۆیدا هێنا لەسەر بنەمای زنجیرەیەک لەتوندوتیژی هێرشەکەی شوباتی 2006، کەبووەهۆی خاپورکردنی گومەزی مزگەوتی (زەهەب) لەشاری سامەڕا، کەمەزارگەیەکی سەرەکی شیعەکانە، فاکتەری سەرەکیبوو لەتوندبوونی بیروبۆچوونەکانی شیعەکان، هەریەک لەعەرەبستانی سعودی و ئێران عێراقیان وەک نیوەگۆیەکی کاریگەرییەکانی خۆیان بەدی ئەکرد کەهیچکامیان ئامادەنەبوون دان بەویتردا بنێ، هۆکارێکی سەرسوڕهێنەر لەدژی بێلایەنییە رووکەشییەکەی سعودیە ئەو ووتارەبوو کەلە (واشنتۆن پۆست)و لەتشرینی دووەمی 2006دا لەلایەن (نەواف عوبەید)ەوە بڵاوکرایەوە، ناوبراو وەک راوێژکارێکی حکومەتی سعودی خۆی ناوزەندکرد، لەگەڵ ئەوەشدا کەئاماژەی بەوەدابوو کەئەو بیروبۆچونانەی لەووتارەکەداهەن بیروبۆوونی تایبەتی خۆیەتی و رەنگدانەوەی سیاسەتی فەرمی حکومەتی سعودی نین، عوبەید ئەوەی دووپاتکردەوە کەئەگەر هێزەکانی ئەمریکا بەشێوەیەکی لەناکاو خاکی عێراق جێبهێڵن، دەستێوەردانی عەرەبستانی سعودی بەمەبەستی سنوردانانێک بۆ کوشتارگەی سونەکانی عێراق لەلایەن ئەوشیعانەی کەلەلایەن ئێرانەوە پشتیوانییان لێدەکرێت دێتە ئاراوە، لەلای خۆیەوە، سعودیەش نکۆڵی لەناوەڕۆکی ئەو ووتارە کردوو بەرپرسێکیش بەئاژانسی هەواڵی سعودی راگەیاند کەئەو ووتارە تەواو بێبنەمایە.
عوبەید کەوەک راوێژکاری (ئەمیر کوڕکی فەیسەڵ)ی باڵیۆزی ویلایەتەیەکگرتووەکان کاری دەکرد بەشێوەیەکی ئابڕوبەرانە لەپۆستەکەی دوورخرایەوە، بەتێڕوانینێک بەڕووداوەکانی رابردوودا، ئەوە ئاشکرایە کەووتارەکەی عوبەید لایەنێکی گرنگی سەبارەت بەبیرو بۆچوونی لێپرسراوانی سعودی خستەڕوو، تەنانەت ئەگەر ببێتەهۆی لاوازکردنی هەوڵەکانی شاعەبدوڵڵا، بەپێی ووتەکانی عوبەید هەوڵەکانی شاعەبدوڵڵا بریتییە لەکەمکردنەوەی گرژی و ئاڵۆزی تایفی لەعێراق و ئاشتبوونەوەیەکی راستەقینە لەنێوان کۆمەڵگای سونی و شیعەدا، لەووتارەکەدا هاتووە کەشانشینی عەرەبستانی سعودی رەچاوی چەند خاڵێکدەکات لەوانەش (هاوکاریکردنی سەرکردە سەربازییەکانی سونی بەچەک و ماددەو  هەروەها هاوکاری رێکخراوەیی و ئەگەری ئەوەش هەیە کەیەکەیەکی سەربازی نوێی سونی پێکبهێنرێت کەمەبەست لێی بەرەنگاربوونەوەی ئەو میلیشیایانەیە کەلەلایەن ئێرانەوە پشتیوانییان لێدەکرێت.
لانی زۆرکەم، مشتومڕێکی توندی سیاسی لەنێوان بەرپرسانی سعودیدا هاتۆتە ئاراوە لەئەنجامی ئەو گیروگرفتانەی بەهۆی عێراقەوە خوڵقاوە، دەست لەکارکێشانەوەی لەناکاوی ئەمیری (کوڕی) وەک باڵیۆزی وڵاتەکەی لەواشنتۆن لەکانونی یەکەمی 2006 و دوای تەنها پانزە مانگ لەپۆستەکەی رەنگدانەوەی ئەو باروودۆخەبوو، رەنگە ئەوەش لەئەنجامی ئەو جیاوازییە گەورەیەبێت کەلەنێوان کەسێتی (تورکی) و (ئەمیر بەندەربن سوڵتانی) خاوەن پۆستی پێشوودا هەیە، ئەمیر بەندەر پێشتر گەڕابووەوە بۆ (ریاز) و ببوە سکرتێری گشتی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی نوێ کەئەوەش پۆستێکبوو کەڕِێگەی پێدا ببێـە چارەسەرسازێکی جیهانی و سەردانی کۆشکی سپی بکات لەواشنتۆن بەبێ زانیاری ئەمیر(تورکی).

ستراتیژییەتی دوولایەنەی سعودیە رووەو عێراق
لەناوەڕاستی ساڵی 2007، شانشینی عەرەبستانی سعودی وادەرئەکەوت کەلەهەوڵی پاراستنی ستراتیژە دوولایەنەکەی خۆیبێت رووەو ووڵاتی عێراقە کەئەویش بەمەبەستی یاریدەدانی حکومەتی عێراقی و کۆششکردن لەپێناو کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی ئێران زیاترو بەشێوەیەکی راستەوخۆتر.
ئەو هەنگاوە بەرچاوانەی کە(ڕیاز) ناویەتی لەهاوکاری کردنی بەغداد دەتوانرێت لەم چەند خاڵەدا کۆبکرێنەوە:
0 بەردوامبوون لەفشارەکانی بەمەبەستی ئاشتەوایی لەنێوان شیعەو سونەکان لەعێراقدا: (لەووتارێکی نوێژی هەینی لەنیسانی 2007ی مزگەوتی (ئەقسا)دا، شێخ عەبدولڕەحمان سودەیسی ئیمام ووتی موسوڵمانە سیاسەتمەدارەکان و رووناکبیرەکان پێویستە کاربکەن بۆ سنوردانانێک بۆ خوێن رشتن و هەروەها وشتنی موسوڵمانان کەلەلایەن موسوڵمانانەوە ئەنجامدەدرێت، شێخ عەبدولڕەحمان ئاماژەیدا بەو قەیرانە مەترسیدارەی کەلەناوچەکەدا بوونی هەیە، وتیشی کەزۆرینەی موسوڵمانان بنەما گرنگەکانی ئیسلامیان فەرامۆش کردووەو لەقورئانی پیرۆزیشدا هاتووە کە(ئەی موسوڵمانان یەکڕیزی و یەکێتی نێوانتان بپارێزن، لەیەکتر جیا مەبنەوە).

0گفتوگۆکردن لەدژی ئایدیای دابەشبوونی عێراق:
لەکانوونی دووەمی 2007دا، (سعود ئەل فەیسەڵ)ی وەزیری دەرەوە رایگەیاند کەعەرەبستانی سعودی دابەشبوونی عێراق بەکارێکی ناپەسەند لەقەڵەمدەدات، پێویستە نەهێڵرێت ئەوکارە رووبدات، ئەم دابەشبوونە دەبێتەهۆی ئازارگەیاندن بەسەرجەم عێراقییەکان بەپلەی یەکەم کەچەندین ساڵە لەژێر سایەی ناکۆکی و ململانێدا ژیان دەگوزەرێنن.

0سڕینەوەی قەرزەکانی سەر عێراق:
لەنیسانی ساڵی 2007دا بەرپرسانی عێراقی و عەرەبستانی سعودی رایانگەیاند کەشانشینەکە رەزامەندی نواندووە کەلەرێژەی 80%ی قەرزەکانی سەر عێراق خۆشبێت کەدەکاتە نزیکەی 15 بلیۆن دۆلار، عێراق فشار خستۆتە سەر شانشین تاکو لەسەرجەم قەرزەکانی خۆشببێت، بەڵام لایەنی سعودی لەوژمارەیەی خۆیدا چەقیوە.

0ئامادەبوون لەکۆنگرەی وڵاتانی دراوسێی عێراق لە 10ی مارتی 2007
5 ئەندامە هەمیشەییەکەی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان و هەندێک لەنوێنەرانی دەوڵەتانی عەرەبی و ئیسلامی کۆبوونەوەیەکیان سازکرد لەبەغدادی پایتەخت بۆ ماوەی یەک رۆژ، سعود ئەل فەیسەڵی وەزیری دەرەوەش بەشداریکرد لەکۆبوونەوەی وەزیران بەمەبەستی (رێکەوتننامەیەکی نێودەوڵەتی بۆ عێراق)لە 3-4ی مایسداو هەروەها زنجیرە کۆبوونەوەگانی تری دەوڵەتانی دراوسێی عێراق لەشەرەم ئەلشێخ لەمیسر.
لەچوارچێوەی ئەوبارودۆخەدا عەرەبستانی سعودی (بەهەماهەنگی لەگەڵ شەست و یەک شاندەکانی تردا) بەڵێننامەکانی هاوکاری و سییاسی و ئابووری بۆ عێراق واژۆکرد لەژێر چاودێری نەتەوە یەکگرتووەکان.

0رەزامەندی نیشاندان لەسەر پەیماننامەیەک سەبارەت بەهاوکاری ئەمنی:
لەنێو حکومەتەکانی ئەو دەوڵەتانەی کەهاوسێی عێراقن بەمەبەستی رووبەڕووبونەوەی تیرۆرو دەستێوەردانی، سیاسی، لە 17ی نیسانی 2007 و لەکۆبوونەوەی هەفتانەی ئەنجومەنی وەزیرانی سعودیدا ئەم باسانە تاووتوێکران، بەپێی دەقی پەیماننامەکە، دەوڵەتانی دراوسێی عێراق رێگەنادەن کەخاکەکانیان بەمەبەستی پلاندانان و رێکخستنی کاروچالاکی تیرۆریستی بەکاربهێنرێت یاخود بەمەبەستی جۆشدان و هاندانی ئەم جۆرە کردەوانە بەکاربهێنرێت، بەگوێرەی ووتەکانی ئەم دواییانەی نەواف عوبەید کەلەتشرینی دووەمی ساڵی 2006 و لە(واشنتۆن پۆستدا) بڵاوکرایەوە سعودیەکان زۆر راستگۆیانە دەخوازن کەرێگە لەجیهادییەکان بگرن لەدزەکردنیان بۆ نێو خاکی عێراق، لەسەر ئەو بنەمایەی کەباشتر وایە ئەوان چاودێری و دەستگیربکرێن لەکاتێکدا کەئەوان هێشتا لەنێو شانشینەکەدان.
لێدوانەکانی بەرپرسانی ئەمریکی و عێراق، کەبەشێوەیەکی بەردەوام بانگەشەی ئەوەیان کردووە زۆرینەی ئەو شەڕکەرە بێگانانەی کەبۆ خاکی عێراق دزەیان کردووە سەرچاوەکەیان وڵاتی سوریایە، شانشینەکە پێشتربنیادنانی (پەرژینێکی ئەمنی بەدرێژایی 560 میل لەگەڵ سنوری عێراقدا) راگەیاندبوو.
بایەخی ئەم رێو شوێنانە کەگیراونەتەبەر روون و ئاشکرا نییە، باڵپشتی سعودیەکان سەبارەت بەبانگەوازی شاعەبدوڵڵا لەمەڕ (ئاشتەوایی) جێگەی تێڕوانینە، چونکە ئەوڕابەرە ئاینییە وەهادەبینرێت کەخاوەنی بیرو بۆچوونێکی توندبێت.
سەبارەت بەمەسەلەی قەرزەکەش، رەنگە (ریاز)وەڵامی ئەو فشارانە بداتەوە کەلەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە دەکرێتەسەری، کەنیگەرانە سەبارەت بەو قەرزانەی کەعێراق لەوادەی دەسەڵاتەکەی سەدام حسێن دا بەسەر خۆیدا هێناوە.
سەربارەت بەنرخی نەوت و بەرهەمهێنانی، عەرەبستانی سعودی 11 ملیۆن بەرمیل بەرهەم دێنێت لەڕۆژێکدا لەکاتێکدا ناردەنی عێراقی تەواو سنوردارکراوە، هەربۆیە سعودیە بەخشندەیی خۆی نیشان نەداوە لەبەخشینی رێژەیی لەسەدا هەشتای قەرزەکانی لەسەر عێراق.
ئەو قەرزانە پەیوەستە بەفرۆشتنی نەوت لەبری عێراق لەماوەی ساڵانی هەشتاکانی جەنگی عێراق-ئێران، لەوکاتەی کەسەدام وەک ئاستەنگێک دەبینرا لەبەردەم شۆڕشی ئیسلامی ئێرانی شیعە رووەو عەرەبی سونە.
لەوکاتەوەو هەتاکو لەکارخستنی لەساڵی 2003 ، سەرکردە عێراقییەکان ئەم قەرزپێدانەیان وەک دیارییەک دەبینی، خاڵێک کەلەلایەن عەرەبستانی سعودی و کوێتەوە دانی پێدانانرێ کەئەوان هاوکاری سەرەکی ئابوری سەدام بوون لەدژی ئێران.
لەگەڵ ئەوەشدا سعودیەکان بەشێوەیەکی ئاشکرا دەستبەردار نەبوون سەبارەت بە پێویستی رووبەرووبونەوەی ئێران بەشێوەیەکی راستەوخۆتر.
لەشوباتی 2007 (عەلی لاریجانی)ی راوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی ئێران سەردانی ریازی کردو بەگوێرەی ووتەکانی شارەزایەکی سعودی ئەو هەستێکی ناخۆشی لەلا دروستبوو.
لەمارتی 2007 و لەکۆبوونەوەی لوتکەی ریاز لەنێوان شاعەبدوڵڵاو ئەحمەدی نەژادی سەرۆکی ئێران باوەڕ وەهایە کەگفتوگۆکانی نێوانیان بەشێوەیەکی راشکاوانە پڕۆگرامە ئەتۆمییەکەی ئێرانیشی لەخۆگرتبێت، باوەڕوەهایە کەشای سعودیە بەسەرکردە ئێرانییەکەی راگەیاندبێت کەیاخیبوونی ناوخۆیی لەئێران لەلایەن هەندێک کەمایەتی نەژادەکانەوە جێگەی مەترسین بۆسەر وڵاتەکە، رەنگە، بەشێوەیەکی ناراستەوخۆ یان تەنانەت راستەوخۆش باسی لەوەکردبێت کەعەرەبستانی سعودی ئامادەیە بەمادە پشتگیری بکات ئەگەرنا ئەوا هانی ئەو جۆرە چالاکییانە دەدات.
هەروەها سعودیەکان ئامادەن کەفشار بخەنەسەر حکومەتی بەغدا، بەهاندانی بێت تاکو تەنازول بۆ سونیە عیراقییەکان بکات یاخود بەخۆدوورگرتنی بێت لەووڵاتی ئێران.
بەڵگەیەکی هێمایی بۆ ئەم ئامادەبوبونە، بریتیە لەڕەتکردنەوەی بینینی نوری مالکی سەرۆک وەزیرانی عێراق لەلایەن شاعەبدوڵڵاوە پێش وەخت و بەر لەکۆبوونەوەکەی مایسی شەرەم شێخی (رێکەوتننامەی نێودەوڵەتی بۆ عێراق) و هەروەها رەتکردنەوەی بینینی نوری مالکی لەلایەن وەزیری دەرەوەی سعوودیەوە لەکاتی بەستنی کۆبوونەوەی وەزیران، وێڕای ئەوەش، لەلێدوانەکانیدا بۆ رۆژنامەکان لەهەمان کۆنفرانسدا گرنگی ئەمیری(سعود) بە (نیویۆرک تایمز)ی راگەیاند:
هاوڕێ ئەمریکییەکانمان دەڵێن چاکسازی بوونی هەیە: چاکسازی لەتوندو تیژی دا چاکسازی لەسەر ئاستی تێگەیشتن، چاکسازی لەداماڵینی میلیشیا چەکدارەکان، بەڵام ئێمە بەوجۆرە لە بابەتەکە ناڕوانین، پێویستە رێکەوتننامەیەکی نێو نەتەوەیی هەبێت، ناتوانین لەدەرەوە کارێکی وا ئەنجام بدەین.
لەگەڵ ئەوەشدا، لەهەمان چاوپێکەوتندا، ئەمیر (سعود) پێشوازی لەدانوستانەکانی ئەمریکاکرد کەلەگەڵ دەوڵەتانی تری دراوسێی عێراقدا ئەنجامبدرێت لەنموونەی سوریاو ئێران، لەلایەکی ترەوە گاڵتەی بە بایکۆتی ئەمەریکیکرد سەبارەت بەو ووتانەو وتی: (هەندێک جار خەڵکی لەدیبلۆماسیەتدا وتوێژ وەک فاکتەرێکی پاداشتکردن یاخود سزا بەکاردێنن، بیروبۆچوونی من ئەوە شتێکی زۆر مناڵانەیە).
لەلێدوانیدا بۆ (ئەل حەیات)، وەزیری دەرەوەی سعودیە لەمەڕ بارودۆخی عێراق بەمجۆرەی خوارەوە دووا: (بارودۆخی عێراق روولەخراپبوونە، ئەمەش وامانلێدەکات کەبیر لەکۆتایی ئەو رێگایە بکەینەوە، ئێمە نیگەرانین لەبارەی خراپ بوونی بارودۆخەکە کەشەڕی ناوخۆ بەدوای خۆیدا بێنێ و کارەساتێکی گەورە بۆ عێراقییەکان بێنێتە کایەوە.
لەوەڵامی پرسیارێکدا کەئایا عەرەبستانی سعودی پاڵپشتی یان دژایەتی حکومەتەکەی مالکی دەکات لەبەغداد، (سعود) ووتی: ئەوە لەدەست ئێمەدا نییە، دەست وەرنادەین لەکاروباری ناوخۆی عێراق و هەر وڵاتێکی دی، ئەم بابەتە پەیوەستە بەعێراقییەکانەوە چەند رۆژێکی دواتریش (کۆندۆلیزارایس)ی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، وەک هێرشێک بۆ سەر هەڵوێستی بێلایەنانەی عەرەبستانی سعودی، رایگەیاند کە دەوڵەتە دراوسێکانی عێراق نابێت تەنها دابنیشین و بڵێین سونەو شیعەکانی عێراق پێویستە پێکبێنەوە، بێگومان پێویستە پێکبێنەوە، بەڵام پێویستە ئەو دەوڵەتە دراوسێیانە پشتیوانی لەحکومەتی عێراقی بکەن.

کاریگەری گەشەسەندوو
عەرەبستانی سعودی نیگەرانە سەبارەت بەگواستنەوەی  دوو کێشە لەعێراقەوە بۆ شانشینەکە:
1-تێکدانی کۆمەڵگای شیعەی سعوودی لەلایەن ئێرانەوە:
سەرباری چاکسازییەکان لەم چەند ساڵانەی دواییدا، کەمایەتی نەژادی هێشتا روبەڕووی جیاوازییەکی زۆر بۆتەوەو رەنگە ئەمەش زەمینە خۆشکردنبێت بۆ سیخوڕە ئێرانییەکان، لەگەڵ ئەوەشدا کەزۆرینەی دانیشتووانی ناوچەی رۆژهەڵاتن، کەلەوێدا زۆرینەی نەوتی شانشینەکە بەرهەمدێت، شیعەکانی سعودیە دامەزراندن لەکارگەکانی نەوتدا بەکارێکی تاڕادەیەک ئەستەم دەزانن، چونکە وادەردەکەوێت کەئەوان جێگەی متمانە نەبن.
لەڕووی سیاسییەوە، شیعەکانی سعودیە وەک پێویست لەپۆستەکاندا نابینرێن و جیاوازییان بەرامبەر دەرکرێت، بۆنموونە لەهەڵبژاردنی شارەوانییەکاندا و لەساڵی 2005، لەبازنەی هەڵبژاردنی (ئەلحەسا) ئەنجامەکە شێوێنرا بەومەبەستەی کەسەرکەوتن بەسونەکان پێشکەش بکرێت و بەو هۆیەشەوە ئەنجومەنی هەڵبژێردراو زۆرینەی سونەکان لەخۆبگرێت.
2-کاراکردنی قاعیدە لەشانشینەکە:
هەوڵە بێشومارەکانی هێزی ئاسایشی سعودی بەشێوەیەکی کاریگەری بریتیبووە لەڕەتدانەوەی نەشونماکردنی یەکەکانی قاعیدە لەشانشینەکەدا، زۆرینەی ئەو جیهادییانەی کەخاوەن مەشق و ئەزموون بوون لەئەفغانستان، بەدیل گیراون یاخود کوژراون لەپێکدادانەکاندا.
(لاوانی ئیسلامی سعودی) وادەردەکەوێت کەمەیلییان هەبێت تاکو بواریان بۆ بڕەخسێت کەلەعێراقدا بجەنگن یاخوود لەوێ خۆیان شەهید بکەن، ئەوانەی کەلەتوانایانداهەیە کەبگەڕێنەوە بۆ شانشینەکە دەتوانن ببنە ئەندامێکی نوێ و مەشق و راهێنان ئەنجام بدەن، هاوکاری مادی لەلایەن دەوڵەمەندە ئیسلامییەکانی سعوودیەوە وادەردەکەوێت کەدرێژەی هەبێت،
کەئەمەش مایەی نیگەرانییە بۆ حکومەتەکەی ئەمریکا.
لەچاوپێکەوتنەکەی کانوونی دووەمی 2007یدا، (سعود فەیسەڵ)ی وەزیری دەرەوە رایگەیاند (قاعیدە لەعێراقەوە نەک هەر هەڕەشەیە بۆ سەر سعودیە بەڵکو هەڕەشەیە بۆگشت هەرێمەکەش).
لەڕاستیدا تەنانەت یەکێک لەو ئەگەرانەی سەرەوە رەنگە مایەی هەڕەشەبێت بۆ سەرخودی رژێمەکەی سعودیە، رەنگە (ئال سعود) یش پێشترو بەشێوەیەکی راستەوخۆ بەهەریەک لەو ئەگەرانە هەڕەشەی لێکرابێت، رووبەڕووبوونەوەی ئەو جۆرە ئەگەرانەش کارێکی سەختدەبێت بۆ هێزە ئەمنییەکانی سعودیی، وێڕای زۆری ژمارەشیان، بەشە چالاکەکانی ئەو هێزانە کەمن، نیگەرانی زیاتریش لەنیکەم سەبارەت بەقاعیدە، ئیسلامی پەسەند ئەکەن و رەنگە هاوکاری ئەو هێرشانەبن کەلەلایەن بێگانەکانی نائیسلامەوە ئەنجام دەدرێن.
عەرەبستانی سعودی ترسی هەیە لەبارەی ئەگەری هەرهێرشێک کەبۆسەر پێکهاتە نەوتییەکانی ئەنجامبدرێت، هێرشێکی خۆکوژی قاعیدە بۆ سەر دامەزراوەیەکی گرنگ لە (عەبقیق) کە لەشوبباتی 2006 دا ئەنجامدرا، تاڕاددەیەکی زۆر سەرکەوتنی بەخۆوەدی.
لەوساتەوە ، بەرپرسانی سعودی بەشێوەیەکی زیاتر نیگەرانن لەبارەی هێرشی شیعەکان بۆ سەر دامەزراوە نەوتییەکان، کەئەوەش زیادبوونی جیاوازیی تایفی لەدژی شیعەکانی ناوخۆی لێدەکەوێتەوە.
ئەوڕێگایانەی لەبەردەم شانشیندایە:
ئەگەر سوپای سەربازی ئەمریکا سەرکەوتنی گەورەتر بەدەست نەهێنێت لەڕەفتارکردن لەگەڵ یاخیبووا سونی لەعێراق و رێگەگرتن لەبڵاوبونەوەی کاریگەرییەکانی ئێران، شانشینەکە رێگەی کەمی لەپێشە تاکو سەرکەوتنی گەورە بەدەستبێنێت، رژێمێکی سەقامگیر لەبەغداد کەلەلایەن شیعەکانەوە کۆنترۆڵکراوە باشترین ئەلتێرناتیڤ دەبێت بۆ شانشینەکە، بەڵام لەم هەل و مەرجەی ئێستادا ئەم مەسەلەیە نایەتەدی، لەماوەی نەبوونیدا، ئەو حکومەتەی کەزۆرینەی شیعەکان بەڕێوەی دەبەن ئەگەر تیشک بخاتەسەر کێشە ناوخۆییەکانی خۆی، باشتردەبێت.
دابەشبوونی عیراق رەنگە سەرنجی چەند بەشێک لەکۆمەڵگای سعودی بۆخۆی رابکێشێت تاکو گوزارشت لەخەمی خۆیان بکەن بۆ سونە هاودینەکانیان.
بەڵام ناوچەی سنوری عیراق-سعودی نزیکە لەباشوری رۆژهەڵاتی عیراقەوە کەلەوێدا شیعە عێراقییەکان دەسەڵاتدارن، لەبەرئەوە ئەم رێگەیە زیاتر وەک دێوەزمەیەک ئەبینرێت وەک ئەوەی کەبریتیبێت لەڕێگەچارەیەک.
بەرپاکردنی کێشە لەنێو خاکی عیراقدا بۆ ئێران شیاوە بەڵام ئەوکارە لاوازبوونی دەسەڵاتی سیخوڕە ئێرانییەکان دەخوازێت کەلەپێناوی نائارامی و تێکدانی شانشینەکەدا کاردەکەن.
چالاکییەکانی لەوجۆرە لەئێراندا، ئەگەر بەهاوکاری ماددی سعودی سنورداربکرێت، رەنگە چەند سودێکی هەبێت لەوانە لاوازکردنی رژێمی ئیسلامی لەتاران، یاخود سستکردنی کارو چالاکییەکانی ئێران لەدروستکردنی چەکی ئەتۆمیدا.
رێگەیەکی دی لەڕوبەڕووبونەوەی ئێراندا، ئەگەر بەشێوەیەکی راستەوخۆش نەبێت، بریتی یە لەکارکردی مەبەستی کەمکردنەوەی نرخی نەوت بەخواستێکی زۆر کەدەبێتەهۆی بەرزی نرخەکە ئەویش زیاددەبێت بەزیادبوونی نائارامی سیاسی لەکەنداوی فارس، نێجیریا هەروەها ناوچەکانی بەرهەمهێنانی نەوت لەفەنزوێلا کەمکردنەوەی نرخ وادەردەکەوێت کەڕوونەدات، بەڵام رەنگە بەدیبێت لەئەنجامی قۆرخکردنێکی بەئاگایانەی بازاڕ، ئابووری ئێران زۆربەناچالاک دائەنرێت، هەوەک دەردەکەوێت پێویستی بەزیاتر لە 50 دۆلارە بۆ هەر بەرمیلێک تاکو باجی خوازراو بەدەست بێنێت، هێنانە خوارەوەی نرخ بۆ کەمتر لەم ژمارەیە پێدەچێت لەبەرژەوەندی عەرەبستانی سعودی بێت یان لەبەرژەوەندی سیاسەتی ئەمریکا بێت نەک لەعێراقدا، بەڵکو لەڕووی لاوازبوونی پڕۆگرامی ئەتۆمی ئێران.
دەرەنجام: نائارامی لەڕوبەڕووبوونەوەی مەترسییەکی بێگوماندا (جۆن مایناردکینز)ی ئابووریناسی بەناوبانگی بەریتانی ووتەیەکی بەناوبانگی هەیە کەدەڵێت (دواجار هەموومان دەمرین) ئەم کایەبازییە بۆ سیاسەت داڕێژەرانی عەرەبستانی سعودی ئەوەیە کەتەنانەت لەماوەیەکی کورتدا شاعەبدوڵڵا دەمرێت.
شای تەمەن هەشتاو چوارساڵە زیاتر دەژی لەدواهەمین شا کەئەویش (فەهد)ە لە 2007 دا کەپیرترین شای پێشووی سعودیەبوو کەلە 10 ساڵی کۆتایی تەمەنیدا کەم توانا بوو لەئەنجامی زنجیرەیەک جەڵدەی یەک لەدوای یەک، مردنی شاعەبدوڵڵا کۆتایی دێنێت بەسیاسەتی سعودیە لەمەڕ ئاشتبوونەوەی سوننەو شیعەکان لەعێراقدا، ئەمیر سوڵتان  تەمەن هەشتاوسێ ساڵ (کەپێدەچێت ببێتە شای داهاتوو) ناسراوە بەوەی کەهاوسۆزی نەبێت بەرامبەر شیعەکان، بەڵام خراپی باری تەندروستی سوڵتان (وەک دەوترێت کەلەساڵی 2004 شێرپەنجەی هەبووبێت) جێنشینیەکەی دەخاتە گومانەوە.
هەڵبژادنی پاشای داهاتوو پێشبینی نەکراوە، ئەنجومەنێکی پشتیوانی لەساڵی 2006 دا دامەزرێنرا بەمەبەستی گوێ رایەڵیکردنی دوا بڕیاری سوڵتان لە دیاریکردنی (وەلی عەهد)، بەڵام ئەوە کێیە؟ تەنها دەتوانرێت پێشبینی بکرێت.
تەنانەت پێشبینی کردنیش پشت بەبارودۆخی ئەو ساتە دەبەستێت بۆ نموونە مردنی لەناکاوی یەکلەدواییەکی شاعەبدوڵڵا و سوڵتان، رەنگە وا لەئەنجومەنەکە بکات کاندیدێکی سەلامەتترو لاوتر دەستنیشان بکەن.
لەهەمان چوارچێوەی زەمەنی تاڕاددەیەک لێکچوودا، لەویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش گۆڕانکاری لەبواری سەرکردایەتیکردندا دێتەپێش، وادەردەکەوێت کەعێراق ببێتە تەوەری سەرەکی گفتوگۆکانی سەرۆکایەتی و کۆنگرێسی ساڵی 2008، ئەگەر پاشەکشێی هێزەکانی ئەمریکا لەعێراقدا رووبدات لەوکاتەدا کەعەرەبستانی سعودی وەک (پێشوەخت) ناوزەندی دەکات، هاوکارییەکی سەربازی گەورەتر (هەروەک لەووتارەکەی عوبەید ئاماژەی پێدرا) شایەنی پێشبینی کردنە، دەستێوەردانێکی لەو چەشنە رەنگە ئارامییەک بەسونییەکان ببەخشێ، یەکە سەربازییەکانی سعودی وەها ناسراون کەکاریگەرییان نەبێت.
وێڕای وەسفکردنی هێزەکانی ئەمریکا بە(نایاسایی، داگیرکاری بیانی) لەمارتی 2007 و لەلایەن شا عەبدوڵڵاوە، رەنگە مانەوەی هێەکانی ئەمریکا لەعێراق، خزمەتێکی زیاتر بەبەرژەوەندییەکانی سعودیە بکات، بەومەرجەی بتوانێت حکومەتەکەی بەغداو پتەوتربکات هەوەها پارێزگاری لەبەرژەوەندییە سیاسیەکانی کەمایەتی عەرەبە سونەکان بکات.
گومانێکی ئەوتۆ هەیە کەعەرەبستانی سعودی رووداوەکانی ناو عێراق بە(شکست) ناوببات، ئەویش زیاتر لەئەنجامی ئەو بەرژەوەندییە نەخوازراوانەیە کەلەڕکابەری دێرینی سعودیەوە (کەئەویش ئێرانە) چنگیدەکەوێت، سەیر لەوەدایە کەلایەنێکی ئەم بیروبۆچونە هاتۆتەدی تەنانەت ئەگەر هێزەکانی ئەمرکیاو هاوپەیمانانیش عێراقیان لەساڵی 2003 دا داگیرنەکردایە، گەشەسەندنی پڕۆگرامی ئەتۆمی ئێرانیش پێشتر لەسەرەتایی هەڕەشەکردندابوو لەپێگەی عەرەبستانی سعودی لەناوچەی کەنداووی فارس هەروەها لەپلەوپایەکەی وەک گرنگترین دەوڵەتی ئیسلام.
لایەنی بیروبۆچوونی سعودیە سەبارەت بەشیعەو سونەکانی عێراقی، هەڕەشەیەکی دیکە لەئێرانەوە ئەو مانایە لەخۆدەگرێت کەمەیلی هەمیشەیی عەرەبستانی سعودی لەمەڕ پێکهاتن و رێگەچارەی سیاسی زیاتر دەبێت. (ریاز) وەها دەبینرێت کەدڵنیانەبێت لەورێگەسیاسییانەی کەگرتوویەتیەبەر بەتایبەتی لەمیانەی هەڵبژاردنی پادشایەکی نوێ و گۆڕانکارییەک لەبواری سەرکردایەتیکردنی سیاسی لەواشنتۆن دا.